Leergeld roept op tot structurele oplossing in onderwijs
Het uitgangspunt dat het voortgezet onderwijs in Nederland gratis en toegankelijk is, staat onder druk. Digitale leermiddelen zoals laptops zijn inmiddels onmisbaar in het onderwijs, maar worden niet structureel vergoed. Daardoor groeit de ongelijkheid tussen leerlingen. Leergeld Nederland roept de politiek op tot structurele oplossingen.
Gratis schoolboeken? Waarop geen gratis laptop?
Op het overgrote deel van de middelbare scholen is digitaal onderwijs de norm. Lesstof, huiswerk en communicatie verlopen via digitale platforms. Veel scholen vragen aan ouders een laptop aan te schaffen. Ouders moeten deze kosten zelf dragen. Voor gezinnen met geldzorgen is dit een grote drempel. Leergeld ziet wat dit in de praktijk betekent: leerlingen die zonder laptop starten, achterstanden oplopen en niet kunnen meedoen. Een laptop is geen luxe, maar een basisvoorwaarde om onderwijs te kunnen volgen.
Leergeld als vangnet
De verschillen tussen scholen, gemeenten en regio’s zijn groot. Scholen krijgen geen structurele financiering om laptops zelf aan te schaffen en zien zich daardoor genoodzaakt om ouders te vragen de kosten te dragen. Toegang tot onderwijs wordt dan afhankelijk van het inkomen van ouders. Voor kinderen uit gezinnen met geldzorgen is er een lappendeken aan verschillende subsidies en regelingen. Ouders ervaren daarbij vaak drempels zoals schaamte, onbekendheid met regelingen of ingewikkelde procedures.
Alexandra Bartelds, directeur-bestuurder van Leergeld Nederland: “In 2025 hebben we vanuit Leergeld 22.000 laptops of andere digitale leermiddelen verstrekt. Zo zijn wij een vangnet voor gezinnen die zelf moeite hebben een laptop te financieren. Het is goed dat we deze mogelijkheid kunnen bieden. Het kan alleen niet zo zijn dat kinderen alleen kunnen meedoen dankzij subsidies, giften of regelingen die per gemeente verschillen. Daarmee wordt dit probleem slechts tijdelijk opgevangen. En hoewel Leergeld met trots bijspringt waar nodig, is dit geen duurzame of rechtvaardige oplossing.”
Oproep tot structureel beleid
De noodzaak van laptops in het onderwijs is al langer bekend. Onderzoek en beleidsmakers erkennen dat digitale leermiddelen essentieel zijn, maar structurele financiering blijft uit. Leergeld pleitte al eerder voor het gratis beschikbaar stellen van digitale leermiddelen (zoals laptops), net zoals schoolboeken gratis beschikbaar zijn voor leerlingen. Goed onderwijs vraagt om gelijke uitgangsposities, en dat begint bij toegang tot de middelen die nodig zijn om mee te doen. Investeren in laptops is investeren in gelijke kansen, in talent en in de toekomst van kinderen. Toegang tot onderwijs mag nooit afhangen van de portemonnee van ouders.
Daarom roept Leergeld Nederland de Tweede Kamer op om digitale leermiddelen, waaronder laptops, wettelijk te erkennen als essentieel onderdeel van het onderwijs.
Daarnaast is structurele financiering nodig, zodat scholen deze middelen beschikbaar kunnen stellen. Alleen zo kunnen alle kinderen ook op school meedoen.