De allereerste Leergeldstichting

Vul de vier cijfers van je postcode in, zodat we je snel kunnen helpen met je aanvraag

Bij Leergeld Tilburg – de allereerste Leergeldstichting – komen ze achter heel veel voordeuren van gezinnen die het financieel zwaar hebben. Als we voorlichting geven over ons werk schrikken mensen vaak van de aantallen, vertellen Marja Wittenbols en Helma Oostelbos van Stichting Leergeld Tilburg. “Meer dan 4.000 kinderen, in ónze stad?! Mensen hebben vaak geen idee.”

“Even terug in de tijd, naar midden jaren ’90. Marja deed voor haar werk onderzoek naar de effecten van armoede op kinderen. “Er waren veel mensen die van te weinig geld moesten leven, zij vertelden waar zij allemaal tegenaan liepen. In die tijd werd vaak gezegd: kinderen zijn zo flexibel, die krijgen daar niks van mee. Maar bij de kinderen die ik sprak zag ik juist heel veel problemen én dat zij het veelal voor hun ouders verborgen hielden. Kort gezegd: kinderen waren nergens een serieus onderwerp. Gelukkig waren er meer partijen hier in Tilburg die zich daar zorgen over maakten.”

Marja is mede-initiatiefnemer van de eerste Leergeldstichting in Tilburg (opgericht in 1996) en ontwikkelaar van de Leergeld-formule. Helma is coördinator bij die zelfde stichting, nu bijna 3 jaar.

Het ontstaan van Leergeld

En zo kwam Marja in contact met de Vincentius Vereniging Tilburg, die al veel met deze gezinnen bezig was. “De vereniging vierde hun 150-jarige jubileum, en dit leek ze een mooi onderwerp daarvoor. Zo is het idee van Leergeld ontstaan, een stichting speciaal voor kinderen. We gingen op zoek naar partners in de stad die deze signalen herkenden – van scholen tot kerken. Er kwam een bestuur en op 28 mei 1996 werd Leergeld Tilburg opgericht. Echt een maatschappelijk initiatief dus. Inmiddels zijn er 114 stichtingen door heel Nederland.”

Achter de voordeur

De Leergeldformule is er al vanaf dag één. De huisbezoeken zijn daar een heel belangrijk onderdeel van. “Niet om mensen te controleren,” benadrukt Marja, “maar om écht te ontzorgen. We merkten dat mensen die bij een loket kwamen vaak de nodige papieren niet bij de hand hadden, waardoor hulp weer langer ging duren dan nodig was.”

Helma: “Doordat we bij de gezinnen thuis komen, kunnen we ze niet alleen makkelijker helpen; we signaleren intussen ook dat een kind op een matras op de grond slaapt, omdat het geen bed heeft. Of je ziet een ouder die financieel in de stress zit. Die kun je dan vragen: zou er nog iemand mogen komen die je ook bij dat stukje kan helpen? We zijn een van de weinigen die achter die voordeur komen. En: wij komen iets bréngen, terwijl mensen vaak bang zijn dat een instantie iets komt halen.”

Voor wie die drempel van zo’n huisbezoek toch te hoog is: in Tilburg zijn er maar liefst 14 Leergeld-inloopspreekuren op locatie: van bibliotheek tot Voedselbank tot wijkgebouw. En bellen kan natuurlijk ook.

Actief doorverwijzen 

Tilburg heeft veel organisaties die actief doorverwijzen naar Leergeld. Helma: “Mensen die zich melden bij Werk & Inkomen, krijgen allemaal een eigen klantregisseur. Die maakt ze vaak op attent op Leergeld. Zo kan een kind bijvoorbeeld op zwemles; iets dat voor veel mensen erg duur is. Maar zodra mensen weer een baan hebben – ook al is het maar voor enkele uren – denken ze onterecht dat je niet meer bij Leergeld mag aankloppen. Ook daar zitten we bovenop: stuur je aanvraag gewoon in!” Marja: “Dat proactieve, dat is ook écht een van de kernbeginselen van Leergeld.”

Maar het kan zeker nog beter, qua doorverwijzen, vindt Marja. “Wanneer er iemand voor opvoedingsondersteuning bij ouders met financiële problemen komt, zou diegene óók kunnen aangeven dat het kind bijvoorbeeld op voetbal kan, om zijn energie kwijt te kunnen – met hulp van Leergeld. Ook zoiets kan een gezin verlichting geven.”

Zo onzichtbaar mogelijk

In 2025 heeft Leergeld Tilburg aan 4.087 kinderen hulp kunnen bieden. Dat zijn 120 kinderen meer dan het jaar daarvoor. En gezien de recente ontwikkelingen blijft Leergeld hard nodig, denken Helma en Marja. “Een club waarbij het kínd centraal staat, en die geen oordeel heeft over de oorzaak van de financiële problemen. Die zicht heeft op hoe belangrijk het is dat kinderen toekomstperspectief hebben. En die verder kan denken dan dat wat het gezin het kind kan aanbieden – zodat de fantasie gestimuleerd blijft, en daar geen financiële drempels voor zijn.”

Marja en Helma zijn dan ook blij met de vele donaties die ze krijgen, voor structurele hulp, maar ook voor maatwerk. Helma: “Dat geeft ons de mogelijkheid om bijvoorbeeld een kinderbed kopen. Of een telefoon voor een kind dat een diabetes-app moet gebruiken. En laatst kreeg ik een donatie voor fietsen voor middelbareschoolkinderen – we hadden 71 kinderen op de wachtlijst staan. Geweldig zoiets! We kozen trouwens voor zwarte omafietsen, omdat dat model toch het meest gebruikt wordt. Dat is het mooie maar ook dubbele van Leergeld; we proberen onszelf zo onzichtbaar mogelijk te maken – maar tegelijk willen we dat zoveel mogelijk mensen van ons bestaan weten.”